Teknologi dan Perang Moden: Apakah yang Boleh Difahami daripada Konflik di Asia Barat?

Suatu masa dahulu apabila berbicara tentang perang, gambaran yang muncul biasanya ialah tentera di medan tempur dengan senjata fizikal seperti senapang, kereta kebal, kapal laut dan sebagainya. Namun demikian, dalam dunia moden hari ini, skop peperangan telah berubah secara drastik. Konflik di Asia Barat menjadi contoh jelas teknologi kini memainkan peranan utama dalam menentukan strategi dan hasil peperangan. Perang moden bukan lagi sekadar pertempuran fizikal, tetapi juga melibatkan teknologi canggih seperti dron, kecerdasan buatan (AI) dan serangan siber. Perubahan ini bukan sahaja memberikan kesan kepada skop ketenteraan, tetapi turut memberikan impak kepada orang awam di seluruh dunia.

Dron: Senjata Kecil, Impak Besar

Satu daripada perubahan paling ketara dalam perang moden ialah penggunaan dron. Dron ialah pesawat tanpa juruterbang yang boleh dikawal dari jauh atau beroperasi secara automatik. Dalam konflik di Asia Barat, kedua-dua pihak menggunakan dron, tetapi dengan pendekatan yang berbeza. Amerika Syarikat (AS) cenderung menggunakan dron berteknologi tinggi yang mahal dan sangat tepat, manakala Iran menggunakan dron yang lebih murah tetapi dihasilkan dalam jumlah yang banyak. Pendekatan Iran ini menunjukkan satu strategi baharu, iaitu tidak perlu teknologi paling mahal untuk hasil yang berkesan. Dengan menghantar banyak dron serentak, mereka boleh mengatasi sistem pertahanan yang lebih canggih.

Bagi orang awam, penggunaan dron dalam peperangan moden membawa beberapa kesan yang signifikan. Antaranya termasuklah risiko serangan yang menjadi lebih sukar diramal kerana dron boleh dilancarkan dari jarak jauh tanpa amaran yang jelas. Selain itu, kawasan konflik juga menjadi lebih luas memandangkan dron mampu bergerak jauh dan beroperasi tanpa mudah dikesan. Keadaan ini menyebabkan kawasan yang sebelum ini dianggap selamat tidak lagi bebas daripada ancaman, sekali gus meningkatkan tahap risiko dan ketidakpastian dalam kehidupan harian masyarakat awam.

 Peperangan Asimetrik: Kuasa Kecil Lawan Kuasa Besar

Konflik kali ini juga memperlihatkan konsep “peperangan asimetrik”, iaitu apabila negara yang kurang kuat dari segi ketenteraan menggunakan strategi kreatif untuk menentang kuasa besar.

Iran, sebagai contoh, menggunakan teknologi kos rendah untuk mencabar sistem pertahanan AS yang sangat mahal. Situasi ini mencipta satu realiti baharu, iaitu perang bukan lagi tentang siapa paling kuat, tetapi siapa paling bijak menggunakan sumber.

Kesan kepada orang ramai pula lebih bersifat tidak langsung tetapi tetap signifikan. Peningkatan perbelanjaan ketenteraan boleh memberikan tekanan kepada ekonomi negara, terutamanya apabila sumber kewangan dialihkan daripada sektor pembangunan kepada pertahanan. Selain itu, ketegangan geopolitik yang berlaku boleh menyebabkan kenaikan harga minyak dan barangan di pasaran global, sekali gus meningkatkan kos sara hidup masyarakat. Dalam masa yang sama, ketidakstabilan politik pada peringkat antarabangsa turut memberikan kesan kepada keselamatan serantau, termasuk risiko konflik yang lebih meluas. Dalam dunia global yang saling bergantung hari ini, konflik di Asia Barat tidak lagi terhad kepada kawasan tersebut, malah boleh memberikan kesan langsung dan tidak langsung kepada kehidupan harian masyarakat di negara lain, termasuk Malaysia.

AI: Otak di Sebalik Mesin Perang

Teknologi AI semakin meluas digunakan dalam peperangan moden dan memainkan peranan penting dalam meningkatkan kecekapan operasi ketenteraan. AI membolehkan analisis data risikan dilakukan dengan lebih pantas, membantu mengenal pasti sasaran dengan tahap ketepatan yang tinggi serta menyokong proses membuat keputusan taktikal dalam situasi yang kompleks. Namun begitu, penggunaan teknologi ini turut menimbulkan persoalan etika yang signifikan, khususnya berkaitan dengan tahap kebergantungan terhadap mesin dalam membuat keputusan yang melibatkan nyawa manusia.

Dari perspektif orang awam, penggunaan AI dalam peperangan membawa beberapa kebimbangan yang nyata, termasuklah risiko kesilapan sistem yang berpotensi mengakibatkan korban dalam kalangan orang yang tidak bersalah. Selain itu, tahap ketelusan dalam proses membuat keputusan serangan juga semakin berkurangan apabila banyak operasi bergantung pada algoritma yang sukar difahami. Lebih membimbangkan, perkembangan teknologi autonomi tanpa kawalan manusia sepenuhnya menimbulkan persoalan tentang keselamatan dan kawalan terhadap sistem tersebut pada masa hadapan.

Peperangan Siber: Medan Perang Tanpa Sempadan

Selain serangan fizikal, peperangan kini turut melibatkan ruang digital melalui serangan siber yang semakin canggih. Dalam konflik di Asia Barat, kedua-dua pihak didakwa menggunakan keupayaan siber untuk mengganggu dan melumpuhkan sistem komunikasi serta pertahanan musuh. Pendekatan ini menunjukkan bahawa medan perang moden tidak lagi terhad kepada kawasan fizikal, sebaliknya telah meluas ke dunia maya yang sukar dilihat tetapi memberikan impak besar.

Yang lebih membimbangkan ialah peperangan siber tidak hanya menyasarkan aset ketenteraan, malah turut memberikan kesan kepada orang awam. Antaranya termasuklah gangguan terhadap sistem perbankan yang boleh menjejaskan urusan kewangan harian, serangan ke atas infrastruktur penting seperti bekalan elektrik dan air serta risiko kebocoran data peribadi. Keadaan ini membuktikan bahawa dalam konteks peperangan moden, orang awam juga terdedah kepada ancaman secara tidak langsung, walaupun tidak berada di medan konflik.

Bagaimanakah Teknologi Mengubah Masa Hadapan Peperangan?

Gabungan teknologi seperti dron, AI dan peperangan siber menunjukkan bahawa masa hadapan peperangan sedang mengalami transformasi yang sangat ketara. Peperangan dijangka menjadi lebih automatik apabila banyak sistem mampu beroperasi tanpa campur tangan manusia secara langsung, lebih pantas kerana keputusan boleh dibuat dalam masa nyata berasaskan data serta semakin kurang bergantung pada kehadiran fizikal tentera di medan perang. Perubahan ini bukan sahaja meningkatkan kecekapan operasi ketenteraan, malah membolehkan serangan dilaksanakan dari jarak jauh dengan risiko yang lebih rendah kepada pihak penyerang.

Namun demikian, perkembangan ini juga membawa cabaran baharu yang tidak boleh dipandang ringan. Peperangan menjadi lebih kompleks kerana melibatkan integrasi pelbagai sistem teknologi yang sukar difahami dan dikawal sepenuhnya. Selain itu, risiko konflik menjadi lebih meluas dan sukar diramal, terutamanya apabila serangan boleh berlaku dalam ruang digital tanpa sempadan yang jelas. Dalam konteks ini, teknologi bukan sahaja memperkuatkan keupayaan peperangan, tetapi juga meningkatkan ketidakpastian dan potensi kesan yang lebih besar kepada dunia secara keseluruhan.

Kesimpulan

Secara keseluruhannya, konflik di Asia Barat memperlihatkan realiti baharu bahawa teknologi kini menjadi teras utama dalam menentukan corak dan hasil peperangan. Penggunaan dron, AI dan serangan siber bukan sahaja mengubah strategi ketenteraan, tetapi turut memperluas kesan peperangan kepada masyarakat umum secara langsung dan tidak langsung.

Perkara yang perlu difahami ialah peperangan moden tidak lagi berlaku jauh dan terasing daripada kehidupan harian kita. Dalam dunia yang saling berkaitan, kesan konflik berteknologi tinggi boleh dirasai melalui kenaikan kos sara hidup, ancaman keselamatan digital dan ketidakstabilan global. Teknologi yang pada asalnya dicipta untuk kemajuan manusia kini turut menjadi alat yang mampu mempercepat konflik dan memperluas impaknya. Oleh itu, kesedaran dan pemahaman tentang peranan teknologi dalam peperangan amat penting agar masyarakat tidak hanya melihatnya sebagai isu ketenteraan semata-mata, tetapi sebagai satu realiti global yang turut mempengaruhi kehidupan seharian.

Khairul Yusri Zamri merupakan seorang design thinker, tech strategist dan pensyarah kreatif di New Era University College. Beliau aktif berkongsi pandangan dalam bengkel kreatif dan inovasi, selain berperanan sebagai penasihat industri kreatif, penceramah motivasi, juri pertandingan inovasi dan penilai modul pembelajaran di beberapa institusi pendidikan.